ORANJESTAD - Pa 2015, BCA ta proyecta e crecemento den e economia Arubano (den termino real) na 2,4 poricento (compara cu e proyeccion previo di 1,5 porciento pa 2015). Desaroyonan den actividadnan di inversion y e sector turistico lo ta e estimulo mas importante pa e proyeccion di e produccion den 2015.
ACTIVIDAD DI INVERSION
Actividadnan di inversion ta proyecta pa crece cu 4,5 porciento den 2015, impulsa pa proyectonan grandi di inversion manera e renovacion di e hospital y e mudamento di waf cu ta wordo spera pa avansa den 2015. Ingreso turistico ta anticipa pa crece cu 3,6 porciento den 2015. E strategia di ATA pa entre otro focus mas riba viaheronan prospero como obhetivo principal, diversifica mercadonan turistico primario y asegura pa haya e capacidad necesario di airlift, ta forma e base pa e proyeccion aki. E apertura di e Riu Palace Antillas ta anticipa pa sigui sostene turismo den 2015. Riu Palace, situa bandi Riu Palace Antillas, ta planea pa cera pa algun luna na 2015 pa motibo di renovacion, cual lo por tin efectonan mitigante riba exportacion turistico.
DESAROYO DEN TURISMO
E desaroyonan den turismo y inversion posiblemente lo stimula empleo cu lo genera un crecemento den consumo priva, hunto cu e caida recien den prijs di crudo, cual lo wordo parcialmente contraresta pa e asina yama health tax cu a wordo introduci na December 2014. Ta estima cu e health tax lo genera rond di Afl. 60 miyon na fondo adicional pa gobierno den 2015, cu lo saca un cantidad substancial di consumo priva. Ademas, e expectavinan di consumidornan pa futuro, captura den e Encuesta di Confiansa di Consumidor, ta parce di permanece negativo. No obstante, consumo priva pa 2015 ta proyecta pa crece moderadamente cu 0,8 porciento. Consumo publico ta premira pa crece den 2015, parcialmente causa pa un subida anticipa den gastonan relata na salubridad.
INFLACION
E averahe di inflacion a permanece modera den 2014 (0,4 porciento). E subida den e tarifa di coriente na October 2014 y e introduccion di e asina yama health tax na December 2014 no tabata tin un impacto grandi riba inflacion den 2014, ya cu nan a ocuri den e ultimo trimester di e aña. E otro componentenan di inflacion a permanece flat pa 2014, evidente for di un asina yama “core inflation” (inflacion excluyendo componentenan di energia y cuminda) di 0,1 porciento. E subida den e tarifa di coriente y introduccion di e health tax menciona ariba lo tuma nan efecto completo den 2015 pushando inflacion ariba, cu parcialmente lo wordo mitiga pa e caida recien den prijs di crudo. Como resultado, ambos e averahe di inflacion y e “core inflation” ta proyecta pa yega na 0,7 porciento den 2015.
MIHO BALANSA DI PAGO
E resultado di e balansa di pago como porcentahe di PDB a mehora den 2014. E surplus di e balansa di pago ta atribui parcialmente na un entrada mas halto di e asina yama Foreign Direct Investment (FDI), un continuacion di e crecemento di ingresonan di turismo, y fiansanan di gobierno den exterior suaviza pa un deficit den e sector petrolero, causa principalmente pa importacion di fuel oil y gasolin pa uso domestico. Un desaroyo similar ta wordo proyecta pa 2015 pero riba un nivel mas abou. E vulnerabilidad externo lo continua den 2015. E deficit di e cuenta coriente di e balansa di pago den porcentahe di e PDB ta estima pa permanece entre 6,6 porciento (2014) y 3,8 porciento (2015), apesar di ta un tiki mas abou cu 2013 (13,0 porciento). Pa 2014 y 2015, ta estima cu e coberturanan di e reserva di divisa di e pagonan relaciona tanto na importacion (7,6 luna y 8,1 luna, respectivamente) como e cuenta coriente (3,7 luna y 4,0 luna, respectivamente) di e balansa di pago lo permanece na un nivel adecua.
RIESGONAN
Tabel 2: Riesgo pa e proyeccionnan
Posibel retraso den e ehecucion di proyectonan di inversion planea . Desaroyonan socio-politico den e mercado importante di Venezuela . Un situacion internacional debilita . Relacion entre Aruba y Hulanda E caida actual di prijs di crudo debi na menos demanda global .Riesgonan pa cu e proyeccion economico presenta ta keda existi, incluyendo posibel retraso den e ehecucion di proyectonan di inversion planea y un situacion internacional debilita (Tabel 2). Tambe, turismo potencialmente por wordo afecta pa e desaroyonan socio-politico den e mercado importante di Venezuela. Ademas, e relacion entre Aruba y Hulanda relata na e aprobacion di e presupuesto di 2015 lo por afecta confiansa di consumidornan negativamente y asina influencia consumo. Pa loke ta trata inflacion, e riesgonan principal ta relata na e caida actual di prijs di crudo debi na menos demanda global. E tabelnan completo di e proyeccion di e PDB a wordo actualisa den BCA su asina yama “Economic Forecast Monitor” (EFM) cu ta obtenibel riba www.cbaruba.org.