ORANJESTAD – E noticia e siman aki di NoticiaCla.com, cu un grupo di persona a perde nan paspoort hulandes y nacionalidad hulandes, a crea hopi mas pregunta. Den cuadro di esaki, Censo a duna un splicacion mas amplio riba e proceso di haya of, den e caso aki, perde paspoort. Segun Censo, paspoort ta wordo duna den nomber di Gobernador di Aruba y bou di su responsabilidad segun e reglanan di reino Hulandes entre otro articulo 26 paragraf 1 sub b di Ley di Reino encuanto paspoort y ley di Reino encuanto nacionalidad Hulandes. ( Paspoortwet en Rijkswet op het Nederlanderschap). Esaki den su totalidad ta cay bou responsabilidad di Minister di Hulanda di Asuntonan Interior y Reino. Ora di haci peticion pa paspoort segun articulo 27 jo. 28 di e paspoortwet Censo tin e obligacion, pa den nomber di Gobernador di Aruba, controla cu siguridad e identidad y nacionalidad di e peticionario. Si en caso despues di e control aki bin sali na cla cu un persona, pa cual motibo cu ta, no tin e nacionalidad Hulandes, Censo lo no por procesa e peticion pa Paspoort segun articulo 50 PUCAR jo 9 Paspoortwet.
MOTIBONAN PAKICO UN HENDE NO TIN NACIONALIDAD HULANDES.
E motibo pakico un hende no lo tin e nacionalidad Hulandes ta simplemente pasobra nunca a wordo cumpli cu rekisitonan cu ta stipula den e reglanan di e ley di Reino encuanto nacionalidad Hulandes.
CASONAN COMUN CU ESAKI SA PASA
Pa kita tur duda nos ta duna muestra di casonan cu sa pasa. E grupo di mas grandi te awor (mas o menos 40 caso) ta yiunan di mama of tata stranhero cu tempo cu nan mama of tata a naturalisa na Aruba, Corsou, of Sint Maarten (entre añanan 1993 pa 2003) no tabatin residencia legal den Reino. Den e decisionnan di naturalisacion di Reino tabata tin poni un frase cu ta bisa lo siguiente: -yiunan menor di edad di e persona cu ta naturalisa, cu no tin estadia legal indefini, NO ta comparti den e naturalisacion. Esey kiermen cu dia cu e tata of mama a naturalisa e yiu mester tabata tin un estadia legal indefini, pa asina tambe por a bira Hulandes.
PAKICO E MAL INTERPRETACIÓN A SOSODE E TEMPO EY
Tanto Aruba, Corsou y Sint Maarten ta confrontando e mesun problema aki. Es tempo a bin un sentencia di Hues cu ta bisa cu tur persona cu ta naturalisa na un di e islanan tin e mesun derechonan cu un yiu di tera. Es decir cu un persona cu a naturalisa tambe tin derecho pa nan yiunan tin estadia legal. Esey kiermen cu un persona cu a naturalisa, mesora ta haya e derecho pa su yiunan haya un estadia legal conforme articulo 1 di Ley di Admision. A mal interpreta e sentencia aki y pensa cu e tabata encera cu e mucha cu no tabata tin estadia legal, no solamente ta haya e estadia legal, pero tambe e nacionalidad Hulandes. Esaki segun e autoridad maximo riba e tereno di nacionalidad cu ta Immigratie en Naturalisatie Dienst (IND) na Hulanda no tabata corecto.
SOLUCION
Censo den nomber di Gobierno di Aruba a acerca IND cu e problematica aki. IND a traha riba un posibel solucion caminda cu e posibilidad ta cu Gobierno di Aruba lo por duna e personanan aki un permiso retroactivo y asina soluciona e problema aki automaticamente. Gobierno di Aruba ta trahando riba esaki y solucion ta pronto na caminda.
OTRO TIPO DI CASONAN
Otro tipo di casonan ta muchanan cu a wordo reconoci door di tatanan Hulandes siendo cu nan tabata tin un tata caba na pais di origen (Fraude den akte). Si esaki ta wordo descubri den un control e ta trece cu ne cu e akte di reconocimento no ta valido cu consecuencia cu nunca e persona a bira Hulandes, aunke por a haya multiple biaha e paspoort Hulandes.
PERIODO DI 2003-2009
Yiunan stranhero menor di edad reconoci door di un Hulandes durante e periodo aki no ta bira Hulandes automaticamente. Mester a cuida y cria e mucha pa tres aña consecutivo pa bin na remarca pa opta pa bira Hulandes. Na maart 2009 esaki a cambia bek. Es decir muchanan stranhero menor di 7 aña cu wordo reconoci door di un Hulandes ta haya automaticamente e nacionalidad Hulandes. (riba 7 aña mester di un DNA-test). E muchanan cu a cay den e periodo di 2003-2009 tambe por opta pa bira Hulandes. Si acaso a sosode cu un mucha cu a wordo reconoci entre 2003-2009 cu pa un eror administrativo (tanto na embahadanan of otro instancianan di emision) a yega di haya un paspoort Hulandes, esaki no ta trece cu ne cu e la bira Hulandes y no lo wordo tuma su peticion pa paspoort.
CORTE SUPREMO (CASACIÓN/ HOGE RAAD)
Un persona cu nunca no tabata Hulandes, no mag di haya paspoort. Si esaki sosode toch Corte Supremo di Casacion na Den Haag a dicta lo siguiente: -ni maske un persona wordo otorga un of mas biaha un paspoort no ta du ne e derecho di sigui haya e paspoort. Segun Corte Supremo di Casacion un peticion basa riba e principio di confianza (vertrouwensbeginsel) no ta conduci na haya e derecho di ta Hulandes, y cu e motibonan cu un persona ta Hulandes ta limita den e Ley di Reino encuanto nacionalidad Hulandes.
KEHO
Si un persona wordo confronta cu un situacion asina, por bay libremente den contra di esaki segun articulo 17 di e Ley di Reino encuanto nacionalidad Hulandes na Corte Comun di Corsou, Aruba y Sint Maarten.