ORANJESTAD – Gobierno no a dicidi ainda ki tipo di medida tin cu tuma adicional di loke nan a tuma caba, pa drecha e situacion financiero. Awe mainta ministernan Mike Eman, Angel Bermudez y Mike de Meza a duna nan reaccion riba e rapport di IMF di siman pasa, y a ripiti e elogionan ricibi di e instancia financiero renombra. Pero e parti cu nan no a toca, tabata esun di medidanan extra cu IMF a pidi pa nan tuma. “Nos no a tuma e decision ey ainda. Nos ta pendiente e presupuesto 2015 y ta wak con esaki ta bay” ta loke ministernan Bermudez y Eman a contesta. Tin cu check si e loke cu gobierno a pone como ‘medida’, ta suficiente den wowo di tanto parlamento como e College Financieel Toezicht (CFT), y dicidi eynan kico tin cu haci. Den e rapport di IMF, nan ta cita gobierno enberdad cu a bisa cu nan ta sinti cu nan a tuma tur medida cu mester y por a tuma. Pero mes momento a sugeri mas medida riba cierto area. Algo cu awor ta resulta, cu no ta defini ainda segun gobierno.
RIPITI ELOGIO
Manera cu nan a haci den curso di fin di siman, e mandatarionan a elogia e rapport un biaha mas, ilustrando tur e puntonan bon cu IMF a trece dilanti. Sigur mirando cu segun Eman, semper e comentarionan di un instituto asina, ta basta negativo. Pues den e cuadro ey, gobierno a mustra cu sigur nan merece tur tipo di elogio, y no a sconde nan alegria tampoco awe mainta. Mas den curso di dia riba e contenido di e conferencia di awe mainta.
RAPPORT IMF
Tabata diabierna cu IMF a publica su rapport inicial riba Aruba, como resultado di nan bishita recien. Segun IMF, mientras cu economia di Aruba ta recuperando, gobierno mester tuma extra medida pa sigura cu loke nan kier logra, enberdad sosode. Mes momento gobierno di Aruba mesora a emiti nan propio comunicado cu ta ilustra, -curiosamente-, nan version di e bishita di IMF, unda cu practicamente solamente e puntonan positivo cu e raport a haci mencion di dje, a keda presenta. Gobierno pa un of otro motibo, a laga afo, e recomendacionnan y precupacionnan cu IMF tin pa cu Aruba (lesa e version di gobierno aki). Durante un siman y mas, varios instancia fuera di gobierno di Aruba, a sinta cu e delegacion pa duna nan opinion y contesta pregunta di IMF. Na final, IMF a presenta nan rapport preliminar, y ta pendiente aprobacion di e directiva pa esun definitivo. Mes momento nan ta bisa cu e comentario den e rapport ta di e staff cu a bishita Aruba, ' y no necesariamente ta di e directiva. NoticiaCla.com ta presenta e rapport completo aki.
RECUPERACION DI CRISIS
E rapport ta cuminsa na mustra cu ta economia di Aruba ta recuperando di un recesion di dos cifra, causa pa e crisis financiero global y e seramento di refineria. E shocknan aki a aumenta e debe di pais Aruba substancialmente y a eradica espacio fiscal. Mientras cu gobierno a splica cu nan a tuma pasonan grandi di reforma fiscal pa por logra un surplus chikito na 2018. “Pero sin extra medida, e paso di e consolidacion fiscal lo ‘slow down’ y e debe publico lo aumenta riba termino medio”. Esaki ta pensamento di e comision di Fondo Monetario Internacional riba nan bishita cortico na Aruba e siman cu a pasa.
MAS MEDIDA
IMF ta mustra cu gobierno a sigura nan cu nan plan (pa ariba termino medio ahusta e parti fiscal), ta contene e medidanan necesario pa por cumpli cu nan meta. Ta haci mencion di e flexibilidad di e mercado di labor y bahamento di gasto, cu por aumenta e nivel competitivo di Aruba. IMF ta positivo riba e intencion di gobierno pa crea un pilar nobo basa riba energia sostenible y e ta mustra prometedor.
PLAN DI GOBIERNO
IMF ta menciona un lista di 7 punto presenta pa gobierno, cu lo mester remedia e situacion. “Sinembargo e obhetivonan lo no wordo logra cu e medidanan actual. Sin medida actual, e deficit lo keda halto, y debe lo continua aumenta. IMF ta sugeri pues pa bin cu un plan fiscal rigoroso riba tereno medio pa duna e plan di gobierno mas credibilidad. Algo cu segun IMF, gobierno a indica cu nan tin.
IMPUESTO INDIRECTO
Un biaha mas IMF ta sugeri pa bin cu mas impuesto indirecto. Tambe IMF ta mustra cu mester bin cu medida pa logra haci AZV mas independiente financieramente. E parti monetario ta gosa di aprobacion di IMF. E reservanan cu ta cubri 3 luna y ¾, y 35% di plan, ta mustra adecuado pa sigura e tasa di cambio. Como tal no tin necesidad pa reduci e acomodacion monetario na e momento aki.
TURISMO POSITIVO
Aruba a haya elogio den e forma di maneha su turismo, y IMF a complementa e forma di a keda competitivo, y te hasta aumenta e ‘stay over’ tourism. Pues elogio di parti di IMF pa e parti di turismo. Tanto pa e forma con a mantene y aumenta su nivel y cantidad di turista y cifranan positivo.