HAVA: Pa September awor 15 mil pashent lo keda sin dokter di cas

HAVA: Pa September awor 15 mil pashent lo keda sin dokter di cas

Posted on 7/8/2021, 8:34 AM AST | Updated on 7/8/2021, 8:38 AM AST

ORANJESTAD – E asosacion di dokter di cas (HAVA) a bati alarma diahuebs mainta, pa september e aña aki, 5 oficina di dokter di cas lo cera nan porta cu ta nifica cu entre 12 pa 15 mil pashent lo keda sin dokter. Como tal HAVA a splica cu nan mester di atencion pa resolve e problema cu nan ta confrontando. Segun HAVA, practicanan di dokternan di cas tin retonan grandi pa añas nan caba pa mantene cuido na un nivel acceptabel pa nan patientnan door di falta di inversion y adaptacion di e budget di huisartsenzorg (prome linea di cuido). E ultimo contract firma cu AZV ya caba ta di 2013 y gastonan operacional a sigui subi door di inflacion, costo di material y personal y exigencianan den servicio di calidad stipula door di AZV. Esaki ta nifica cu pa paar di aña caba practicanan di dokter di cas no por cubri nan gastonan eficientemente cu resultado di tin budget net riba rand di balans of negativo. Dokternan di cas no por ni permiti nan mes un pensioen of seguro di incapacidad (arbeidsongeschiktheidsverzekering) locual ta un derecho pa tur empleado medico. Actualmente tin 46 dokter di cas na Aruba pa 107.576 asegurado di AZV. Esaki ta resulta den praktijknan cu un promedio di 2.350 patient pa cada dokter di cas. Un cantidad cu awendia no ta manehabel mas locual ta pone hopi preshon riba e servicio y disponibilidad di e oficinanan creando un domino-effect riba e cadena di cuido cu patientnan atendiendo na Eerste Hulp di Hospital y IMSAN innecesariamente (na Hulanda e promedio actual ta 2.095 y tin hopi praktijknan cu cantidad mas abow). Esaki ta crea ineficiencia den e structura di cuido cu gastonan mas halto pa AZV y Salubridad Publico.

Door di e pandemia di COVID-19 AZV riba instruccion di gobierno a dicidi di corta 5% riba e budget di tur dunadornan di cuido. For di principio di solidaridad, HAVA y su miembronan a dicidi di no bai den protesta y a tuma un recorte di 4.125% riba e budget di e praktijknan. Nan a enfatisa cu budget no ta igual na entrada di dokternan di cas. E gastonan di personal, utilidadnan y huur/hipoteca y material por ehempel no a baha. Esaki ta nifica cu e budget cu ya caba pa añas tawata hopi ‘krap’ a pone praktijknan bai den situacion critico. Esaki a pone cu dokternan di cas a dicidi di corta den nan servicio ya cu no por a corta den gastonan operacional. AZV a lanta un caso sumario contra dokternan di cas pa esaki y e dokternan di cas lamentablemente a perde nan caso contra AZV.

Actualmente nan situacion financiero no a cambia, nan ta splica. Door di e situacion precario locual cu nan a premira y a alerta AZV y gobierno riba dje aña pasa ta birando realidad. Pa September 2021 lo tin 12.500- 15.000 patient cu lo keda sin dokter di cas door cu 5 praktijknan di dokter di cas lo bai cera nan porta. Nan a sondea den nan seno y tin mas colega cu lo tuma e decision dificil mirando cu e situacion no lo cambia por lo pronto. Pa e motibo aki nan kier a bati alarma na pueblo pa e situacion alarmante cu ta wordo crea actualmente y ta urgi AZV y gobierno pa tuma e pasonan necesario pa yega na un solucion prome cu te mucho laat y daño irreparabel wordo hasi na salud di nos cuidadanonan y structura di nos Salud Publico en general.