ORANJESTAD – Varios radio emisora y algun canal di television na Aruba a ricibi un carta di Directie Telecomunicatie Zaken (DTZ) recientemente indicando cu e emisora of television a viola e ley pa loke ta transmission di programa politico. Ta conoci cu pa radio tin un ministeriële regeling y pa television ta un mas specifico, Landsbesluit voorschriften televisie-uitzendingen politieke partijen di cual tin Landsbesluit, houdende algemene maatregelen, ter uitvoering van artikel 11, tweede lid, van de Televisieverordening (AB 1991 no. GT 68), LBHAM cu ta regula e proceso di programa politico.
VIOLACION DI LEY
Y ta aki ta unda cu varios di e medionan local a viola esaki, cu chens cu como sancion, nan por perde nan licensia. Den cuadro di esaki, tur radio y television a haya 2 carta na april pa splica y recorda nan e articulonan den e ley. E carta ta stipula e cantidad di aviso y programa permiti segun ley. Como consecuencia, algun cu a haya un carta di advertencia, a haya nan mes ta cancela e respectivo programa(nan). Segun cu e portal aki a compronde, e ta responsabilidad di e portador di licencia pa comunica na su trahadonan kico ley ta permiti pa asina nan cumpli cu e ley.
LEY
Confirme ley, ta stipula specificamente cu partidonan politico por haya ora di transmission disponible, durante e periodo oficial. A compronde cu e motibo principal ta pa evita cu ta bin competencia inhusto politico. Mester pensa riba e posibilidad cu partidonan cu forza financiero grandi, por cumpra tur orario radial y di television, cu ta pone cu e partidonan cu forza financiero limita, sea no ta haya oranan suficiente of pio ainda, ta keda sin orario pa por haya cobertura. Pues ta puro pa sigura cu tur partido haya un chens igual sin, discriminacion, sea con grandi e partido politico su forza financiero ta. Manera ta bisa den Papiamento ‘crioyo’, ley pa un, ley pa tur.
ORANAN
E oranan cu ta wordo duna p.e. ta cu tur partido politico ta haya 30 minuut pa siman di ‘airtime’ durante campaña. Y e partido no por sobrepasa esaki. Y ta keda na e doño di emisora of television pa haci e reparticion husto, sin cu e ta bin den problema. Mesun cos ta conta pa propaganda politico, unda cu aki tambe tin un regla, unda cu ta stipula exactamente cuanto propaganda un partido politico por haya pa dia/siman durante campaña. Pa television p.e. partidonan politico ta haya 100 propaganda di 60 minuut maximo pa luna, y pa cada partido, no por tin mas di 5 propaganda pa dia.
VIOLACION
A compronde cu si e emisora of canal di television viola esaki, e por haya problema cu e licensia cu e tin pa por transmiti. Parse cu ta cada eleccion, sea partidonan politico y of e emisora y canalnan di television ta ‘lubida’ e ley y regla aki.
INTERNET
E parti interesante ta cu e ley aki no ta conta pa esnan cu ta transmit via internet. Pues si un emisora, of television of portal transmit un programa netamente via internet, no tin ley pa para esaki. Y ta mirando e aña aki cu cada partido practicamente a crea nan propio medio, y ta usando esaki den un forma explosive, ya cu ya for di eleccion pasa, esaki a mustra di ta mucho mas efectivo cu un medio ‘tradicional’ manera radio y television.