ORANJESTAD - Mientras cu nos comunidad ta keda cas y ta pasando den un periodo dificil aworaki, esaki no ta stroba e turtuganan marino pa sigui cu nan ritmo natural. Tin cinco neishi caba na e costa pabou di nos isla, cuater na Eagle Beach cu Low Rise Hotels, y un neishi na Palm Beach.
Antes, prome cu desaroyo turistico extensivo, Palm Beach tabata un nesting habitat importante pa turtuganan. Einan den e añanan nobenta y cuminsamento di 2000 Turtugaruba a guia hopi Driekiel hatchlings (turtuga baby) pa drenta lama. Ta posibel cu e condicionnan di e momento aki, cu un beach trankil cu menos hende of luz anochi, e turtuganan lo regresa mas na Palm Beach atrobe e aña aki.
Driekielnan cu ta pone webo na Aruba no ta biba den Caribe, sino den e parti nort di e ocean Atlantico, banda di Nova Scotia, Canada! Eynan nan ta busca y haña nan cuminda preferi: jellyfish grandi. Pero nan a nace na Aruba si.
Ora nan a madura (esaki ta tuma mas o menos 20 aña pa e Driekiel), un hembra ta bolbe bek na su playa natal pa pone webo (maart- juli). Kinan e ta pone un averahe di siete neishi durante su temporada, y despues lo bolbe bek na e awanan friu di Atlantico pa dos of tres aña prome cu e lo rebolbe pa un otro temporada di anidacion na Aruba.
Driekiel y tur especie di turtuga marino ta den peliger di extincion mundialmente y nan tin mester di nos protection.
Manera ta custumber, neishinan di 2020 tambe ta wordo marca cu e barricadanan cora-blanco di DOW. Despues di 60 pa 70 dia e chikitonan lo bai sali. Na e momento aki nos beachnan ta keto, pero con e situacion lo ta aki dos luna? Lo tin hopi hende riba e beach atrobe? Y mas luz anochi?
Luz artificial por stroba e turtuga di traha neishi, causando cu e turtuga lo drenta lama bek sin pone webo si e no ta sinti su mes safe. Probablemente lo purba siguiente anochi un biaha mas, pero si pa varios biaha e no ta logra, e por laga su webonan cay den awa. Unda full e neishi lo bai perdi.
Con pa yuda proteha e turtuganan?
Awor cu e reglanan ta conta di Shelter In Place den dia y Toque de Queda anochi, no tin hopi chens cu e gran publico lo topa cu un turtuga riba beach.
Pero, den caso di haci ehercicio riba un beach, y haya rastronan of un neishi di turtuga, por fabor yama Turtle Hotline 24/7 mesora (+297 5929393).
Pa tur hende cu pa casualidad por topa un turtuga riba beach, Polis of Security ,ora di traha warda por ehempel, por fabor mantene na e siguiente puntonan pa yuda proteha e turtuga.
Ora ta observa un turtuga subiendo tera of riba beach poniendo webo:
• Na prome lugar tuma contacto cu Turtugaruba (Turtle Hotline + 297 5929393)
• No acerca e turtuga, mantene distancia (por lo menos 15 meter).
• No usa ningun sorto di luz, manera flashlight, camera cu flash of e pantaya di telefon. Paga tur e luznan den vecindario. “Sea turtles dig the dark”. Nunca dirigi e luz riba e turtuga.
• Limita movecion y sonido pa no distrae e turtuga.
• No purba yuda e turtuga bai bek lama pero percura pa e caminda pa lama ta habri y cu no tin hende entre e turtuga y lama. Si su wowo no wordo molestia pa luz artificial e turtuga lo regresa lama sin problema.
• Full e proceso por tuma dos ora.
Pa mas informacion por tuma contacto cu Turtugaruba:
TURTLE-HOTLINE: + 297 5929393 E-mail : turtugaruba@hotmail.com Facebook
Di antemano nos kier gradici tur hende pa nan contibucion na e conservacion di nos turtuganan marino.