Analysis
Scibi pa Tito Laclé
‘Si mi tabata sa, cu ta asin’aki esaki lo tabata, mi lo a bin mas prome,’ tabata comentario e aña aki di un comerciante Arubiano, cu a bishita e festival (e di 9 edicion di Curacao North Sea Jazz Festival) pa prome biaha e siman cu a pasa.
Personalmente, esaki tabata mi di 9 bishita sigui na e festival, danki na e.o. cooperacion di CTB (Oficina di Turismo di Corsou), cu a cuminsa 9 aña pasa cu invitacion pa e miembronan di prensa di e.o. Aruba y otro pais den region. E biaha aki, riba peticion di basta hende, mi a dicidi di comparti mi opinion riba e tema aki, mas bien pa mustra con un cos bon organisa, ta beneficia tur hende. E intencion no ta pa trapa riba niun dede, aunke e risico semper ta keda, sigur ora cu bo ta honesto. Tene cuenta tambe cu bo opinion por varia y por ta diferente. Sigur si bo tambe a bishita e festival y den mi caso, bishita tur e 9 edicionnan. Cu tin discussion cu reparticion di artista Jazz y no Jazz (pa hustifica e nomber) no tur ora ta mes hopi, lo keda semper.
Aruba un tempo tabata na top di e ‘departamento’ aki, esta di organisa festival musical. Entre nan, tin e acotisa Jazz & Latin Music Festival. Aruba tabata e meca di festival pa e region aki y a planta respet riba e tereno aki tambe. Pero na caminda, cos a cambia, y organizadornan a bira ‘comfortabel’ y e factornan pa esaki tabata hopi. Aruba a conoce varios tipo di festival, algun bon organisa, otro menos bon, pero e ‘line up’ di artista tabata keda bon. Sinembargo, nunca nan a haya e impacto mas manera Jazz & Latin Music Festival. E festivalnan hopi biaha tabata trata cierto genero so, pues no un festival pa un y tur, manera ta e caso di Jazz & Latin di Aruba of CNSJF. Ora cu e filantropo y inversionista di Corsou Gregory Elias,- un promotor di musica internacional su mes tambe -, algun aña pasa a bin cu e briyante idea di organisa e festival manera esun di Hulanda y dun’e su toke local door di djis plak e nomber ‘Curacao’ dilanti, (Curacao North Sea Jazz) el a pone un standard asina halto, cu nunca mas e otro islanan a sa di iguala o pio ainda, surpas’e. E factornan pa esaki ta hopi. Elias tabata inverti sin patrocinio ajeno inicial, cu ta pone cu no tabatin e ‘necesidad’ di ‘corta aki of aya’, pa por a cumpli cu tur lo necesario pa pone un evento asina grandi riba pia. Cu ayudo di e expertonan di evento Mojo Productions y e propio fundacion di Elias, Bon Intencion, Elias a crea un evento di tal magnitud cu el a bira esun di mas grandi di aña di Corsou. Un evento cu ta trece minimo 11 mil hende TUR aña hunto, sin cu tin problema logistico pa transporte, alimento, bebida, espacio y musica. Y ora na 2017 a cancela e evento, por a sinti e bashi grandemente na Corsou. De facto, ora cu e festival a reanuda aña pasa, tabata manera nada no a pasa. Cos a sigui manera semper a conoce. Un festival di calidad asina halto cu ta un exito sigur, no obstante e alineacion di artista. Claro cu e ta keda un factor pa hende di ken tur ta bin presenta (cua artista), pasobra esey ta haci e evento mas atractivo claro. Pero tin masha hopi cu ta bin pa e evento, pa experencia e ‘sensasion’, sin importa ken e artistanan ta.
Kico ta haci e festival asina importante y asina grandi? Esey ta simpel. For di e prome aña, esunnan manera ami cu ta custumbra di bay e eventonan asina, a nota e diferencia mesora. A tene cuenta cu TUR cos. E prome aña loke mas a impresiona no ta e artistanan, sino e logistica rond di tur cos. En bes di djis pone e wcnan portatil, a emplea henter un personal, cu ta percura pa e parti di sanitacion ta perfecto. E surtido enorme di cuminda y bebida, e cantidad di espacio, e seguridad, e parti di transporte, Elias a sa di pensa riba tur cos, cu a pone cu hasta e persona mas comodo, fastioso, por ta trankil cu p.e. su auto ta bon cuida, cu e no mester kibra cabes pa parkeer y yega e lugar na tempo. E problema mas grandi, ta uno di luho. Scoge cua artista pa atende, ora cu tin dos pa tres cu ta presenta pareu. Loke mas ta impresiona mi, ta e hecho cu NO tin VIP separa. TUR hende ta un VIP, y TUR hende ta paga mescos. No tin platinum, gold, standing… nada. Na Aruba, of Corsou ora puntra un promotor pakico un artista ta tarda asina hopi pa presenta, y pakico mester cuminsa casi despues di mey anochi, ta pasobra ‘mester duna e publico tempo, pa por consumi e alimento y bebida, cu ta genera mas entrada na su turno’. Pa loke ta e splicacion di VIP, a bisa cu esey ta garantisa pago pa e artista (prijs mas halto ta genera entrada sigur), y ta sigura cu por lo menos e promotor ta gana su cen. Enfin, kico cu e motibo por ta, e tin su validez por ta. Mi tambe ta gusta sinta dilanti claro y a hacie den pasado cercano. Ken no?! Sinta dilanti ta dushi. Pero na CNSJ, e forma con e set up ta bo por goza mes bon dilanti, cu atras, sinta, para, banda di e facilidadnan di bebida y cuminda y ta como si fuera, bo tin un ‘happening’ den bo cura di cas y cu e artista ta bo ‘entertainment music’. E pret ta cu na Aruba, tur esunnan cu ta bay VIP, mi ta wak nan patras na Corsou. ‘gezellig’ para of sinta ta combersa, mientras cu un Mariah Carey ta cantando dilanti. Pakico na e festival aki na Corsou si por y na Aruba no? E contesta ta facil segun e promotornan. “Nos no tin e placa cu (Gregory) Elias tin”. Ora cu bo tin cu traha cu sponsor, bo ta depende di nan y mester corta aki, corta aya, pa financieramente bo ta rond. Esey ta comprendibel. “Si bo ta organiza e festival y kere cu bo ta gana placa of ta hacie pa gana placa, bo ta bon ekiboca,” Elias a yega di bisa mi. Ex minister y awor profesor na Merca, Tico Croes y e hendenan di e Universidad cu e ta asocia cu ne, ta haci un sondeo tur aña di e festival. E sondeo ta laga sa cuanto hende a bin, kico a bay bon, kico no, ki impacto economico e tabatin. Y ta aki ta unda cu e festival ta importante y ta e meta principal di Elias. Crea un mecanismo, cu ta genera entrada pa e isla completo. E ta yena hotel, tienda, restaurant etc etc. Esey ta e meta principal di e festival y tur otro evento cu e ta organisa. Y di cifra, por deduci cu Elias a y ta logrando su meta ketubay . Tanto asina cu dado momento cierto hotel y otro instancia a cuminsa probecha y abusa. Corsou (mester sigui) aprecia e gesto di Elias y no abusa di e momento (manera subi prijs di hotel pa probecha), sino ta gradecido cu Elias a pone e isla riba mapa internacional, pa loke ta concierto. Pa awor, djis acepta, cu los di e hecho cu e fondonan t’ey, e ta e miho festival awor. Punto. Den e caso aki, Elias y su grupo a simplemente a perfecciona e formato y a crea e monster musical cu yama Curacao North Sea Jazz Festival. Cu e por ta caro ta berdad si. Pero si e producto ta bon, kere mi, hende ta paga p’e. Ata 2 pa 4 mil Arubiano ta prueba esaki tur aña. Paga mas di 300 florin pa persona pa anochi, anto ainda falta pasashi, estadia etc, pa esunnan di afo. Saca bo som. Cu tur hende por bishita esaki, ta un hecho tambe. Algun por pag’e sin problema den un solo tiro. E otronan mester spaar un poco mas y pag’e pocopoco. Pero un festival asina ta bal e placa y mas. Si no ta pa e artistanan, ta pa e ‘gezelligheid’ familiar, cu hopi ta experencia tur aña. P’esey, no rabia cu mi. Acepta cu e festival ta BON. Y na mi amigo Don Gregory Elias, masha masha danki pa e vision, e inversion y 9 aña di e experiencia- y memorianan inolvidabel cu nos a genera danki na esaki. Y na mi amigonan di CTB, boso atencion ta MAGICO. Danki!. Falta 364 dia pa e edicion number 10. Wak pa bo t’ey!