Recientemente gabinete Wever Croes a anuncia cu awor a aproba ‘castigo drastico pa esunan cu comete crimen di abuso di menor’. Pero ora a bay wak kico e aumento aki ta, a nota cu no ta nada ‘drastico’ sino mas bien a añadi 4 aña na varios di e castigonan existente caba. Por ehempel, castigo di 12 aña a bira 16, y di dos aña a bira 6 aña of di 4 pa 8. Pues a dobel e sentencia of cierto caso triplifica. Asina mes no por realmente considera esaki como ‘drastico’, si compara p.e. paisnan manera Colombia cu si a haci cambionan drastico pa tipo di delitonan asina. Cu e gabinete ta haci e intento aki ta di aplaudi, pero e pregunta ta si realmente e castigonan ‘nobo’ aki ta bay yuda. Loke cu e anuncio aki por yuda cune, ta cu e por tin un efecto di spanto pa esnan cu tin pensa di comete e acto aki. Es decir cu hende ta tahá. Y cu e aumento mester ta un señal na hueznan cu ora yega na e prueba necesario, pueblo kier mira castigonan mas halto cu ta wordo duna awor (den e tiki caso nan cu logra haya hende culpabel). Esey si e aumento ki por yuda na dje. Pero esey ta pone nos na e punto cu nos kier men. E problema real cu ta ‘falta di prueba’ cu por duna huez e ‘autorisacion’ pa usa e castigo ‘aumenta aki’.
E motibo pa cuestiona e aumento di castigo aki, ta pasobra cu aumenta e castigo, no ta necesariamente resolve e problema cu tin aworaki. Esaki pasobra e problema no ta necesariamente e castigo, sino e falta di prueba den caso di abuso, cu no ta duna huez e posibilidad di duna e castigonan aki mes. Nos tabata presente den corte unda cu a resulta den varios di e ultimo (si no ta tur) caso di abuso di menor, cu e problema mas grandi ta netamente e falta di prueba, cu ta pone cu ni si bo aumenta e castigo na bida largo, e problema ta pa e persona culpabel haya e sentencia mes. Loke mester resolve mas bien, ta e forma con pa siña hende (victima potencial) acumula prueba suficiente y haci nan caso mas solido posibel, pa por lo menos huez tin ‘algo solido y convincente’ pa usa pa sentencia. Pasobra tabatin te hasta caso unda cu huez ta convenci cu algo a sosode, pero cu no por proba esaki legalmente. Y mas ainda cu segun nos sistema legal, un testigo so, no ta prueba. Na Hulandes tin e dicho ‘een getuige is geen getuige’. Mester tin por lo menos dos testigo. Y no ta cuestion cu ‘no ta kere e mucha’. Den un entrevista cu ex PG Alexander van Dam, el a confirma pa nos cu debidamente ta kere e mucha nan declaracion. Pues pa sigura cu tin suficiente ‘bewijslast’ pa e caso ta fuerte. Siña e mucha y esnan rond di dje, con pa evita cu ta ‘perde’ prueba. Por ehempel, ora baña e mucha prome cu dokter samin’e, por kita prueba. Y cualkier otro punto cu por yuda conserva e pruebanan. Asina mes, cu tin problema di prueba, e fiscal ta haci su maximo pa purba cera e culpabel, pero no ta logra. Y un abogado ‘bibo’, ta usa tur e ‘fayonan’ aki pa saca su cliente di e barbaridad comete. Pues e anuncio di aumento di castigo, ta haci cu bon intencion, pero no necesariamente lo resolve e asunto, si no tuma e pasonan menciona.
Skirbi pa: Tito Laclé