Analisis: Parlamento a ‘schakel uit’ Hulanda y mes momento viola protocol

Analisis: Parlamento a ‘schakel uit’ Hulanda y mes momento viola protocol

Posted on 6/7/2019, 11:41 AM AST | Updated on 6/7/2019, 12:03 PM AST

Parlamento den su afan pa ‘drecha’ un ley cu tabata ‘inconstitucional’, a ‘schakel uit’ e rol di Hulanda completo cu e pasamento di e ley nobo di LAFT diahuebs anochi. Mes momento, prome minister Evelyn Wever a sigura tur hende cu no mester preocupa pa un confrontacion cu Hulanda pasobra ‘tanten cu cumpli cu e protocol, tur cos ta ok'. Sinembargo cu pasamento di e ley, gobierno ta haye ta viola dos punto caba di e protocol. 

CONTENIDO AMIENDA 

E amienda presenta diahuebs, a percura e.o. pa saca tur participacion di Hulanda afo, lagando CAFT pa raporta solamente na gobierno y Parlamento di Aruba. Tur caminda den e ley cu tabata aparece e palabra ‘gobierno di Reino’, a subsitui esaki sea cu ‘Parlamento’ of ‘Gobierno’. Tambe a saca e pida afor unda cu RMR (Rijksminister Raad) tin e ultimo palabra pa aproba e ley, y cu esaki ta drenta na vigor asina cu e ley aparece den e afkondigingsblad. 

VIOLACION PROTOCOL

Cu e dos actonan aki, parlamento a viola e protocol caba, ya cu ta un cos so tabata permiti pa cambia, cu ta e normanan. Specificamente, Parlamento ta viola articulo 3 inciso 2 y 3 di e protocol. Esey ta trata e cambionan di LAFT. Inciso 2 ta bisa textualmente ‘Mas tarda 31 di December 2018 pais Aruba ta entrega e concepto di ley di LAFT na Parlamento. E concepto ta limita su mes na e adaptacion di articulo 14 di e LAFT na e normanan manera acorda den parti 1 di e protocol aki’. Inciso 3 ta bisa, ‘Implementacion di e (ley adapta di) LAFT mester tuma lugar mas tarda 1 di januari 2019, pero no prome cu Rijksministeraad aproba esaki’. Cu e ultimo aki, a elimina cu RMR mester aproba e cambionan di LAFT prome cu e drenta na vigor. Y esey tambe ta contra palabracion, pasobra asina cu e wordo publica den e ‘afkondigingsblad’, e ta drenta na vigor caba. Pues no ta duna RMR e chens mas pa ‘aproba’ e ley. Pues de facto, cu e violacion aki di protocol, e actonan aki ta contradeci e declaracion di prome minister Wever, cu e gobierno aki ‘si ta cumpli’ cu e protocol y cu asina ta establece confiansa bek. Esey no a dura largo. E argumento cu e gobierno aki ta crea confiansa bek door di cumpli cu acuerdonan cera, contrario na e gobierno anterior, tambe a disparse e ora cu esey.   

ACCION DI HULANDA

Den un articulo anterior, e portal aki a describi e posibel consecuencianan cu e ley ‘revisa’ aki di LAFT por tin pa cu Aruba. Y mas importante, e reaccion di Hulanda riba e ley revisa. Gobierno ta na altura cu por spera ‘problema’ ora cu minister di Finanza Xiomara Maduro a bisa NoticiaCla recientemente cu lo ta interesante pa wak e reaccion di Rijksministeraad riba e resultado final di e ley.  

INSTRUMENTO DI HULANDA

Mientras cu Parlamento a ‘schakel uit’ gobierno Hulandes Rijksministerraad tin otro instrumentonan pa bringa Aruba. Esaki pa motibo cu loke ta wordo crea door di e amienda di parlamento ta netamente un situacion caminda cu e ‘waarborgfunctie’ di Reino por bin na vigor pa purba dempel e pos prome cu e baca hoga. Esaki pa motibo cu e ‘waarborgfunctie’ lo a pasa e etapa ‘samenwerking’ ya cu e acuerdo entre gobiernonan di Aruba y Hulanda no ta wordo respeta door di parlamento.  

ACCION DI HULANDA

Awor cu e ley a pasa, e bala awor ta keda den tereno di Hulanda. Hulanda tin armanan cu e por usa. Uno mas cu e otro, of e por keda sin usa nan. E hecho cu Hulanda tin e armanan aki, no ta nifica cu nan por usa nan, y e no ta nifica cu nan lo no usa nan. Di otro banda, e ‘track record’ di Hulanda ta implica cu nan lo sa di bin cu algo, cu lo afecta Aruba. Un cos ta sigur, cu Hulanda lo actua. E pregunta ta keda solamente, con y di ki forma.