ORANJESTAD – Aruba ta bon prepara relaciona cu e situacion di Venezuela. Asina Prome Minister Evelyn Wever a sigura miembronan di Parlamento durante un ‘bijeenkomst publico’ riba e tema di Venezuela diaranson atardi. Rondona pa expertonan riba nan respectivo tereno, Wever a contesta mas di 50 pregunta riba e tema. Preguntanan ‘con bon ta prepara’, ‘posibel influx masal di pais bisiña’, ‘efecto pa nos turismo’, ‘garantia di suministro di gasoline’ y mas a keda contesta. A resalta cu Aruba ta prepara pa cualkier eventualidad, y si mester mas, tin garantia di Gobierno di Reino pa mas eventual asistencia, incluyendo uno militar.
SCENARIO
Wever a cuminsa na dileña varios scenario posibel, manera uno extremo di p.e. un guera civil te na esun mas trankil di un traspaso ordena di poder eventual. Den caso di un guera civil, por spera un influx masal, pa cual tin un plan ‘in place’ pa atende cu e situacion. Loke tin cu haci awor ta busca financiamento pa e plan aki, aunke tin un suma inicial di 1.9 miyon florin pa tipo di casonan asina.
REPRESAYA
No tin ningun menasa pa un represaya di parti di e presidente Maduro aworaki, pero Aruba ta prepara pe segun Wever. Dado caso por tin un represaya contra islanan ABC (pa e actitud di Hulanda contra Venezuela), por pensa riba ceramento di frontera cu tin cu tin efecto pa e.o. importacion di fruta, aunke esaki a disminui. Loke ta preocupa Wever, ta si frontera cera y tin Arubiano eynan pega na Venezuela. Pesey a bolbe ripiti pa no bay si no tin nada di haci. “Si tin hendenan eynan, no por trece nan bek Aruba”. Otro consecuencia por ta e refineria cu ta CITGO. Pa loke ta e refineria, ta preguntanan cu a bin dilanti di varios parlamentario mustrando cu e ta un preocupacion valido. A confirma cu tin sanccionan nobo cu tin efecto riba e operacion na Aruba. Entre nan, acceso posibel na e inversion di e placa pa e siguiente fase, cu por keda afecta. Pero no por sigura esaki segun Wever. A mustra cu lo check esaki cu Washington.
WELGA NA CITGO ARUBA
A haci mencion di e anuncio di e sindicato di e refineria IOWUA diaranson atardi (Boy Anthony) cu a lo menasa posiblemente den un entrevista na e portal 24ora.com, di un posibel welga di e trahadonan di refineria, unda cu ta papia di para suministro di gasoline y otro productonan, debi cu e trahadonan ta malcontento cu e situacion laboral eyden. Segun Wever, un anuncio asina na e refineria riba sensasion ta wordo crea riba algo cu no ta den nos man. “Esaki ta algo hopi serio. E operacion ta wordo afecta pa e situacion na Venezuela. Pone trabou abou, bay den un wild strike, bo stroba gasoline (di wordo suministra:red) , e ora si e problema di refineria ta bay den un forma acelera” Wever a bisa riba e tema. A pidi pa keda trankil y no bay core haci cos pa sensacion.
SCENARIO MILITAR
Wever a sigura cu no tin ningun plan di plan militar pa cu Aruba. Manera cu a wordo splica, defensa Hulandes ta esun encarga cu proteccion di nos pais. Nan tin un plan y por wordo ehecuta ora cu mester. No tin barco di guera (ainda) dilanti costa di Aruba y Corsou pasobra no ta necesario ainda. Segun Wever, no kier spanta turistanan pa cu esaki ainda. Y Wever a sigura cu gobierno tin confiansa cu marina por actua mesora ora cu ta necesario, y a usa e situacion di horcan na St Maarten ora cu Hulanda a ‘rol uit’ un plan military di asistencia mesora.
PLAN DI CONTINGENCIA EXODUS MASAL
Un pregunta cu a keda ripiti pa varios parlamentario, ta esun di e plan di contingencia en caso di un exodus masal for di Venezuela pa p.e. Aruba. Wever a splica cu segun tratado, unabez ricibi hendenan aki, mester duna nan cas, cuminda y mas cos basico. Tin e plan pero a mande pa Hulanda pa wak si ta paga pe. Tin un prijs caartchi mara na dje pa cual ta buscando fondo. Asina cu esey ta canalisa, por duna mas informacion. No ta posibel pa duna informacion detaya. Esaki no ta un tema di Aruba so y Wever a sigura cu lo haya Reino pa carga su responsabilidad den e caso aki.
COMUNICACION
Pa loke ta comunicacion, Wever a sigura cu tin un strategia di comunicacion unda cu tin un team cu ta informa gobierno na nivel local pa loke ta e posicion di Aruba den e totalidad. E tipo di noticia mester afecta Aruba directamente. Ademas tin un ‘media strategy’, cu ta e conferencianan di prensa semanal y ta duna diferente fraccion parlamentario briefing riba esey tambe. Ademas ta keda pendiente pa conferencia extra ordinario. Segun Wever, si tin rumor, y no tende nada di gobierno, e ta fake news. “No comparti fake news” e mandatario a suplica un y tur.
CON PREPARA NOS TA
Varios parlamentario a puntra riba e grado di preparacion di Aruba pa e situacion di Venezuela. “ Nos ta bon prepara, lo mehor prepara” Wever a sigura un y tur na varios occasion diaranson. Tin un asina yama ‘dossier Venezuela’, cu ta un dossier cu a atende e situacion semper di punto di bista di influx masal di persona. E mandatario, basa riba pregunta, a sigura cu Bureau rampenbestrijding ta atende cu e coordinacion di e plan y cu nan ta hopi bon prepara. Pa ilustra esaki Wever a menciona p.e. cu nan a reuni no menos cu 228 ora aña pasa pues tabatin basta reunion. A bolbe ripiti cu tin un plan riba papel, y tin fondo, y pa cualkier eventualidad por cuminsa usa e fondo di 1.9 miyon. Tin compromiso di defensa Hulandes , y un coordinacion constante cu islanan ABC, esta Corsou y tambe Bonaire aunke nan ta forma parti di islanan BES.
RESERVA LOCAL
Un preocupacion tabata e suministro di e.o. gasoline y kerozine. Segun Wever, esaki no ta un riesgo. E gasoline no ta bin di Venezuela, sino Colombia, Santo Domingo y Merca. Tambe a puntra si tin suficiente material pa yuda si mester. Si ta material relaciona cu militar, e ta den man di defensa. Pero otro material, nos tin suficiente segun Wever.
TURISMO
Un pregunta hopi haci, ta e peliger pa cu turismo. Aki Wever a mustra cu esaki ta su preocupacion di mas grandi. Pesey el a pidi repetidamente pa no bay den panico y pa keda trankil. “Si Aruba mes confirma panico, e ta afecta turismo” Wever a splica. E ta sigura cu ATA ta un parti importante di e team pa loke ta e comunicacion pa loke ta turismo. Nan ta sigui esaki hopi di serca local y internacional. “ E ta den bon man eynan” Wever a purba di sigura tur parlamentario.
ACCION HUMANITARIO
Pa loke ta accion humanitario, Minister Hulandes Stef Blok a informa cu relacionan exterior ta bay check kico tin cu haci riba esey. Wever a sigura cu contrario na informacion suministra den fin di siman, cu Aruba no a haya ningun confirmacion y no ta Aruba ta bay usa su material pa bay Venezuela. “Di otro caminda e tin cu bin y no di Aruba” Wever a bisa, indicando cu no por ta asina cu Aruba tin cu manda su material pa otro caminda, mientras cu nos mes mester. “ E accion aki ta no ta inclui cu Aruba ta ‘vang op’ hende” Wever a sigui bisa. Pa loke ta e situacion di hende blacklisted cu lo por drenta Aruba, Wever a sigura cu apesar di e situacion na Venezuela, nos reglanan ta sigui conta. Un persona cu no por drenta, ta wordo señala segun e puntonan regular manera semper. Repercushon a termino cortico no tin pero ta tene cuenta cu ne si.