ORANJESTAD – E caso di ex minister Paul Croes, cu a haya nomber Ibis, a cuminsa dia cu nan a drenta su cas dia 28 di maart 2017. Asina abogado defensor Marije Vaders a bisa Huez diaranson mainta, ora cu el a cuminsa e defensa di su cliente, hunto cu abogado Demis Illis. Manera indica anteriormente, e ekipo di defensa a pidi huez 4 ora pa por trece nan defensa, incluyendo presentacion cu powerpoint y varios extra documento cu no tabata den e map di defensa original. Na final di e defensa den ora di atardi, Vaders a pidi primeramente pa declara e demanda di Fiscal (5 aña di castigo di prison) como no admissible. Y si esey no tuma lugar, kier pa absolve nan cliente di tur cargo. Huez ta dicta sentendia e di tres siman di februari proximo.
E DEFENSA
Vaders a inicia su defensa, preparando tur hende cu ta 100 pagina e tin pero cu e lo purba di hacie mas liher posibel, pero a pidi si entre 3 pa 4 ora di tempo pa e por haci su trabou. Pa Vaders, e caso a cuminsa cu e inval na cas di su cliente, cu mes momento a nifica ‘e comienso di e final politico di mi cliente’. A repasa te hasta parti cortico di e conferencia di prensa ora cu a haci e inval, pa indica cu mientras cu no tabatin ningun prueba ainda, ya a label Croes como e sospechoso principal di un caso grandi. Como cu e no a keda deteni, no a comparti documentonan cu e defensa, cu a haci’e dificil pa por a prepara un defensa. Diripiente varios persona rond di Croes si a keda deteni, uno tras di otro, cu a pone e ex mandatario teme pa lo peor, esta cu e tambe lo tabata ‘e siguiente’. Intento di Croes pa ofrece su mes bay voluntariamente na ministerio publico pa haci declaracionan, a keda ignora segun Vaders. Y ta ora cu un di e sospechosonan, F. Schwengle y su ex casa a keda deteni y a cuminsa ‘basha abou’, ta cu cosnan a ‘cuminsa cana’ unda cu a cuminsa compronde e embergadura di e caso. Finalmente dia 21 di augustus 2017, a pasa loke cu Croes a teme, esta cu nan a bin su cas ‘atrobe’, y detene dilanti tur su yiunan, y pone den boei. Algo cu e kier a evita, segun Vaders a sigui splica.
CARGONAN
Mientras cu na final di e defensa, Vaders a considera e cargonan no corecto y e castigo pidi como ‘fuera di proporcion’, ya na inicio a mustra cu ya eynan tabata conoci cu cosnan a cambia y cu e caso lo a bira uno diferente. Si inicialmente OM tabata papia di 26 caso pa cual Croes tabata culpable, esaki a keda reduci te na 3. Ademas, e informacion di e dos ambtenaarnan cu a haci declaracionan comprometedor pa cual fiscal a dicidi di cuminsa e investigacion, ‘diripiente fiscal lo a considera cu nan no tin peso mas pa e caso. Loke abogado a cuestiona ta cu mirando e embergadura inicial di e declaracion di e dos personanan aki, no a permiti e abogadonan tende nan como testigo.
ONTHEFFING
Pa loke ta e casonan di ontheffing, Vaders a purba convence huez door di splik’e e asunto indicando cu un ‘ontheffing’ no ta un permiso garantisa di trabou. Ademas, Vaders a reclama cu OM no a presenta material pa por haci comparacion pa por pone e situacion den un contexto pa hende compronde esaki miho. Pues aworaki no por bisa si e cantidad di ontheffing ta mucho hopi, of ta mas cu prome. Como tal tambe, e abogado ta argumenta cu no por bisa e ora cu Croes a haci algo malo of tuma un decision malo pa cual e ta wordo castiga. Ademas, den un articulo di corant publica como prueba, DIMAS y DPL mes ta anuncia cu no mester di paga pa permiso, aunke mester bisa cu e informacion ta cu ta ‘informacion gratis’ DPL y DIMAS tabata duna.
CONTEXTO
Pa pone e asunto den contexto, Vaders a mustra p.e. cu na 2016 tabatin 2171 peticion haci pa ontheffing, di cual ‘apenas’ 518 a pasa den man di Croes. For di e cantidad di 2171, tabatin 895 cu tabata trata companianan. Di e cantidad ey ‘solamente’ 13 di e cantidad ey a haci donacion na e mandatario. Pues aki Vaders ta mustra cu OM ta hunga y manipula cu cifra pa haci e situacion mas pio cu e ta pa Croes. Tambe e alegacion den e rekisitorio, cu debi na actuacion di Croes el a perhudica e mercado laboral, no ta corecto. Aki e ta mustra cu e proyecto cu Croes a bin cu ne, esta e proyecto ‘Ban Traha’, a resulta netamente den un caida di e cifra di desempleo na Aruba. Y finalmente, e plachi cu OM kier a pinta di cu e ex mandatario lo a haya un cantidad di mercancia sin cu tabatin evento pa hustifica esaki, e abogado kier a cambia. Pa logra esaki, a produci yen di poster y documento pa ilustra detaye di eventonan pa cual e productonan a keda pidi, entre otro di conciertonan organiza.”No ta manera cu OM a informa ,cu ta bay busca cerbes pa consumo ‘local’ esta pa Cas di Paul Croes mes” e abogado a sigui bisa.
POCO CONFIABEL
Vaders a sigui pa repasa tur e companianan y persona cu ta envolvi segun OM den e caso y pa cual Croes ta wordo sospecha di a haci cosnan illegal pe. E abogado a cuminsa un proceso sistematico di traha riba credibilidad di e personanan ‘mas importante’ di e caso, esta e tramitador Filiciana y e comerciante Schwengle. A recorda con den corte dado momento nan dos a bay contra otro, contradiciendo declaracionan. Segun e abogadonan, no tin ningun contacto proba entre e personanan menciona cu Croes, pa proba cu a tuma lugar intercambio di placa pa ontheffing. Ademas mirando cu e no tabata envolvi mes den e parti ey, e lo no sa mes ken lo a haya kico. Mirando e forma con e dos sospechosonan Schwengle y Filiciana nan tabata contradeci otro, no por considera nan como ‘ confiabel’, y no por duna balor na nan declaracion, segun e abogado.
TRADUCCION
A sigui pa cuestiona e parti di interogacion di un di e Chinesnan cu mas OM a pone peso ariba, esta Sie Mong di Toi, esta unda cu abogadonan no ta confia e traduccion haci pa Sie Mong ya cu durante e session di interogacion den corte, no tabatin traductor cantones sino mas bien a opta pa trece un persona Chines traduci di Chines pa papiamento pa e traductor di corte traduci finalmente na Hulandes. Tur esaki mientras cu otro Chinesnan si a haya esaki (un traductor Cantones) ora cu polis tabata interoga nan. Pues e abogadonan di Croes no ta confia e traduccionan. Tambe tin e hecho cu Sie Mong, semper a bisa cu el a ‘spera’ cu Croes lo a yude cu ontheffing si e dune mercancia, pero nunca a confirma esaki cu el a bisa esaki y nunca a puntra pa esaki.
ABSOLUCION
Siguientemente Vaders a sigui repasa tur e compania y sospechosonan nan envolvimento, pa prueba cu Croes no tin nada di haber cu nan. A repasa e declaracionan haci di tur den corte recientemente, y segun Vaders, tur esey ta proba cu Croes mester keda absolvi di tur esaki. A menciona por lo menos 8 caso unda cu cada uno tabatin su embergadura, pero unda cu a desmenti tambe cu Croes tabata envolvi. Tabata solamente den tres caso cu Croes mes a bin dilanti y admiti cu el a yuda, pero cu esakinan cada uno tabata casonan special, y cu tabata hustifica un ontheffing. Entre nan tabatin e caso di Fundacion Sonrisa unda cu a purba yuda cu e fundacion pa fondo, ya cu e fundacion ta trata di yuda muchanan special.
FINAL
A finalisa door di para keto riba e cargonan manera labamento di placa, malversacion, y forma parti di un organisacion criminal, tur pa cual Croes merece di ta absolvi. Pa loke ta e estado di Croes, Vaders a splica cu e ta sufriendo awor di PTSD esta Post Traumatic Stress Disorder, cu ta nifica cu e tin e.o. flashbacks di e caso y tin biaha no por funciona normal. E ta bou di tratamento di psycologo. Ademas, e experiencia den KIA a afecta e ex mandatario hopi mes, y como tal Vaders a sigura cu su cliente lo no por sinta un castigo atrobe den prison. “E lo no por maneha esey” Vaders a sigui bisa. E hecho cu ta compara e caso cu esun di ex premier di Corsou Gerrit Schotte, ta robez, pasobra ta comparando appel cu pera. E no ta politico mas,su bida a cambia, y si tene cuenta cu su sentencia, mester tene cuenta cu e ta un ‘first offender’, esta nunca tabata envolvi cu husticia, y como tal, mester declara e demanda di OM como ‘no admisible’ den parti primaria, y den parti secundario, e castigo cu a pidi pe ta mucho hopi, y a pidi pa huez absolve su cliente di tur cargo. Otro siman diamars, fiscal ta reacciona riba e defensa di Croes.