NGO’s: Parke Marino Nobo na Aruba no ta proteha e area mas vulnerabel

NGO’s: Parke Marino Nobo na Aruba no ta proteha e area mas vulnerabel

Posted on 1/10/2019, 11:44 AM AST | Updated on 1/10/2019, 11:44 AM AST

ORANJESTAD – E Parke Marino Aruba, cu ta existí for di 1 di januari numa, ta neglisha un area hopi afecta pa turista. Esaki ta causa rabia cerca e organisacionnan di naturalesa Arubano cu ta bisa cu no a envolví nan den e proceso. Asina e partner di NoticiaCla, Ret Karibense ta raporta. Aruba Birdlife Conservation (ABC) ta yama e modelo di e Parke Marino Park ‘tristo’.

NGO

E organisacion di medio ambiente Rainbow Warriors ta enfatisa cu Aruba, protehando djis algun area masha chikito, no ta tuma e Sustainable Development Goals internacional niun tiki serio. “Mira solamente e participacion habri i inclusivo di stakeholder, esey no a sosode.”

PARKE

For di prome di januari Aruba conose un parke marino oficial. A indica cuater area acuático cu hopi biodiversidad como parke reserve di naturalesa. Surfside Beach cu ta hopi afecta pa turista te ku Arashi no ta forma parti di e reserva di naturalesa. E Parke Marino Aruba ta consisti di e costa nort di parke natural Arikok, cabes di Seroe Colorado, Mangel Halto y e islanan di rif cerca Oranjestad.

PERDE TRABOU

Bushi Rudy Davelaar, cu for di 2009 ta lucha pa henter Aruba haña un parke marino segun e modelo di Bonaire, ta enfatisa cu ta net e area turistico for di Mangel Halto te cu Arashi ta core e peliger di mas grandi. E ta mira cu pa motibo di e actividadnan acuático e bida di e coral ta bay atras. “Si no proteha e areanan aki inmediatamente, entre awor y aki cinko aña Aruba lo perde empleo. Pasobra e ora ei bo no por bende nada mas.”

 

Aruba lo perde empleo si no proteha e luganan aki inmediatamente – bushi Rudy Davelaar

Minister di Medio Ambiente Otmar Oduber den un reaccion ta bisa cu a scohe e cuater reservacionnan di naturalesa a base di un cantidad di investigacion. Segun e ‘conforme e Dekreto di Proteccion di Naturalesa’ no ta posibel pa proteha tur awa rond di Aruba. E ora ey actividad economico, manera barco crucero y e haf di container no por funciona den nan forma actual, e ta bisa. Pero na Boneiro caminda for di 1979 ta existi un parke marino, ta resulta cu si ta posibel pa ricibi barco crusero.

 

Tocante di e partisipacion di stakeholder Oduber ta bisa cu e trayecto di e parke marino ta core for di 2016, prome cu el a bira minister di Medio Ambiente. “Ami y e team di ministerio for di e tempo ey a organisa diferente seccion caminda a consulta cu e NGOnan.”

TRABOU CON CU TA

Davelaar y Rainbow Warriors ta sospecha cu gobierno a caba e trabou kon ku ta, pasobra sino nan mester paga e fondo Europeo di Best Initiative na un balor di 355.354 euro (cu a ricibi na mei di 2016 pa lanta un parke marino) bek. A usa gran parti di e fondo aki pa paga un investigacion di e instituto di investigacion TNO. Esaki a investiga e luganan cu mas tanto biodiversidad. E minister di medio ambiente ta confirmá cu si Marine Park Aruba no ta cla promé cu e deadline pasa (april 2019) nan mester paga e placa bek.

PARKE ARIKOK

Entrante prome di maart e maneho di e parke ta cai bou di Fundacion Parke Nacional Aruba (FPNA). Ki tipo di actividad ta permiti of no den e cuater reservacionnan di naturalesa ainda no ta conoci, pasobra ainda e parke ta traha na un plan di maneho. Di tur manera no ta permiti pesqueria comercial.  

 

Fuente: Ret Karibense, Autor Bobby Spier