Diasabra ta Dia mundial di sciencia pa desaroyo y paz

Diasabra ta Dia mundial di sciencia pa desaroyo y paz

Posted on 11/9/2018, 5:45 PM AST | Updated on 11/9/2018, 5:46 PM AST

ORANJESTAD - Diasabra ta Dia mundial di sciencia pa desaroyo y paz. Asina e organisacion no gubernamental Rainbow Warriors International a recorda cu un comunicado diabierna. Segun RWI, celebra tur anja riba 10 November, Dia Mundial di Sciencia pa Desaroyo y Paz ta destaca e papel importante cu sciencia tin den sociedad y e necesidad pa involucra un publico mas amplio den debatenan tocante temanan emergente scientifico. E Dia aki tambe ta subraya e importancia y relevancia di sciencia den nos bida diario.

Dor di crea lazonan mas estrecho entre sciencia y sociedad, e Dia Mundial di Sciencia pa Desaroyo y Paz tin como meta pa asegura cu ciudadanoan ta ser mantene informa tocante desaroyonan den sciencia.

Y e tambe ta enfatiza e papel cu scientificonan ta hunga den amplia nos conocimento di e remarcabel y fragil planeta cu ta nos hogar y den haci nos sociednan mas sostenibel.

Desde su proclamacion dor di UNESCO na 2001, Dia Mundial di Sciencia pa Desaroyo y Paz a genera multiple proyecto concreto, programa y fondo pa sciencia rond mundo. E Dia tambe a yuda promove cooperacion entre scientificonan bibando den regionan manca pa conflicto, cu un ehempel e creacion sosteni pa UNESCO di e Israeli-Palestinian Science Organization (IPSO).

E obhetivonan di Dia Mundial di Sciencia pa Desaroyo y Paz ta pa:

•Fortalece e concientisacion publico tocante e papel di sciencia pa sociednan pacifico y sostenibel; 

•Promove solidaridad nacional y internacional pa sciencia comparti entre paisnan; 

•Renova compromisonan nacional y internacional pa e uso di sciencia pa e beneficio di sociedadnan; 

•Yama atencion pa e retonan enfrenta dor di sciencia y aumenta e sosten pa esfuerzonan scientifico. 

TEMA 2018: SCIENCIA,  UN DERECHO HUMANO

Pa 2018, e tema escogi ta “Sciencia, Un Derecho Humano” en celebracion di e setenta aniversario di e Declaracion Universal di Derecho Humano (art. 27), y e Recomendacion pa Sciencia y Investigador Scientifico. Recordando cu tur hende tin e derecho pa participa den y beneficia di sciencia, e lo sirbi como empuhe pa un discusion global riba e maneranan pa mehora e acceso na sciencia y e beneficionan di sciencia pa desaroyo sostenibel.

Declaracion Universal di Derecho Humano

E Declaracion a ser proclama pa e Asamblea General di Naciones Uni na Paris riba 10 December 1948 pa forma un standard comun pa logronan pa tur pueblo y tur nacion. E ta ancra pa prome biaha derechonan fundamental humano como derechonan proteha universalmente. Articulo 27 ta declara cu:

(1) Cada persona tin e derecho di libremente participa den e bida cultural den e comunidad, disfruta di arte y comparti den e avance di sciencia y su beneficionan.

(2) Cada persona tin e derecho di proteccion di e interesnan resultante di cualkier produccion scientifico, literario of artistico di cual e ta e autor.

UNESCO Recomendacion pa Sciencia y Investigador Scientifico

E UNESCO Recomendacion pa Sciencia y Investigador Scientifico ta un instrumento importante pa crea standardizacion, cual no solamente ta cofidica e metanan y sistema di valornan den e practica di sciencia, pero tambe ta enfatiza cu esakinan tin cu ser sosteni y proteha, pa sciencia por florece.

Un prome Recomendacion a ser adopta na 1974, y un Recomendacion Revisa a ser adopta 13 November 2017, remplazando e texto di 1974. E Recomendacion aki tin un valor particular awendia, incluso pa paisnan den desaroyo cu ta fortaleciendo nan capacidadnan y institucionan scientifico.

E Recomendacion ta mantene e principionan di e Declaracion Universal di Derecho Humano – cu cada persona tin e derecho di participa den y beneficia di sciencia – y ta provee un checklist util di requisitonan politico y institucional pa asegura acceso na educacion scientifico, y derechonan fundamental manera e derecho di bira y ta un scientifico, proteha propiedad intellectual, pa comparti avanzenan scientifico y libertad academico.