ORANJESTAD – Si tur cos ta bon, fin di Augustus Aruba ta conoce un ‘app’ cu cual un trahado por raporta abuso na trabou, primordialmente acoso sexual of violencia. E intencion segun e diseñadora di e app, Karin Bosman di e organisacion About Workplace Harassment (AWH), ta pa ora e app ta live, tur doño di trabou cu a registra pa tin e app, por brinda nan trahadornan un ambiente di trabou safe. Esaki pasobra mientras cu ta ofrece e app pa raporta problema, e doño di trabou ta ‘compromete’cu e fundacion cu ta doño di e app, pa netamente evita posibel scenario di problema na pia di trabou. Y si dado caso toch tin casonan di abuso, e trahado por actua contra esaki mesora di un forma profesional y anonimo. E compania Medwork Aruba ta asisti cu e operacion aki.
CARGA DI TRABOU
Investigacion haci na Hulanda p.e ta mustra cu e parti psychosocial di peso di trabou (PSA) ta un motibo grandi pa AO na trabou. Y e ley di PSA na Hulanda ta describi 3 forma, cu entre nan tin discriminacion, acoso sexual, intimidacion etc. Na Aruba, e compania Medwork pa 10 aña caba ta conoci pa ta asisti companianan cu maneho di e problema di AO. Hopi conoce Medwork porta pa e aspecto di ofrece docter di trabou. Pero awor Medwork tambe lo asisti cu e proceso y maneho di e APP menciona, yama un ReportAPP.
LECTURA ARUBA
Tabata durante di un lectura di Bosman na 2015 na Universidad di Aruba, cu basa riba peticion multiple di e participantenan di e lectura/seminario a dicidi cu tera ta fertil pa un app asina bira realidad. A resulta cu mayoria tabata pro pa usa un APP pa por registra problema na trabou. Y tres aña despues y un sin fin di investigacion, a diseña e app aki y tur cos ta cla pa e bay ‘live’ pa fin di otro luna. Bosman a combersa cu NoticiaCla recientemente riba e tema y ta convenci cu esaki ta e forma di futuro con pa resolve problemanan na trabou. Y cu e solucion aki, e produccion y ambiente na trabou ta miho sigura.
BOSMAN y AWH
Bosman mes ta un victima di acoso sexual na trabou den pasado y como tal sa perfectamente kico e experiencia aki ta nifica pa un trahado. Ta despues di e experiencia ey, (e tabata labora den mundo di comunicacion) e la crea e organisacion About Workplace Harassment (AWH) na Hulanda. E tin varios aña ta lidera e organisacion cu ta yuda hende cu tin di haber cu trato indesea na trabou. E organisacion ta duna lectura mundialmente y tambe ta haci investigacion riba e tema. “Ora cu bo tabata victima, bo sa tambe con malo e ayudo ta(bata) y con importante ta pa bo coleganan reacciona bon riba esaki. Y si bo mira bek, bo por compronde con cos por a bay miho y cu intimidacion por a dura menos largo si tabatin un ayudo diferente y of si coleganan a reacciona diferente basa riba ta miho informa” Bosman a bisa.
CON POR HAYA E APP
Mientras cu e app ta obtenibel via e plataformanan conoci manera APPLE y Google, pa bo por opera y activa e app, bo mester di ayudo y permiso di bo doño di trabou. Cada doño di trabou ta firma un contracto cu e fundacion doño di e app. E contracto aki ta sigura cu e doño di trabou lo haci tur posibel pa tin un ambiente corecto y normal di trabou. Ta asina e doño di trabou ta haya e code cu mester pa por activa e app. E intencion ta pa asina e doño di trabou firma contracto cu e fundacion, e ofrece e app na e trahado. Ora cu e trahado bay di acuerdo, e ta haya e code for di e doño di trabou y por download e app y activa esaki mesora. Ora cu despues e mesun trahado aki haye den un problema, e por uza e app aki pa raporta e situacion na trabou, den un forma totalmente anonimo. E intencion ta sinembargo, cu door di cu e doño di trabou a compromete su mes cu e fundacion, e chens pa un problema na trabou (manera indica), bira minimo of te hasta nulo. E app tin tur facilidad pa haci asisti e trahado completamente. Tin asina hopi informacion riba e app (lesa otro articulo) cu por asisti e trahado riba varios tereno di problema na trabou.
REACCION
Segun Bosman, e reaccion na Aruba pa cu e idea di e app ta uno hopi entusiasma. “Specialmente pa e parti informativo, cu ta bon si esaki kita di e doño di trabou” Bosman a splica, indicando cu e ora e doño di trabou no tin cu atende cu esaki sino ta laga expertonan deal cu ne. Awor tin informacion 24/7 disponibel pa e trahado, informando tur loke e mester sa riba e tereno aki. E gastonan di e app ta core anualmente pa cada doño di trabou, aunke cu segun Bosman, e ta sali mas barata cu si tabatin problema cu trabou.