ORANJESTAD – Debe di pais Aruba a redobla, di 40% BBP te na 80%, debi na un aumento den gasto di personal y falta di coleccion di impuesto. E ta e puntonan cardinal di un rapport di 40 pagina cu a keda entrega na gobernador 12 di september ultimo. E fin di siman aki, e rapport a ‘leak’ pa prensa, mientras cu e version completo (40 pagina) si, no ta conoci ainda.Entre esnan cu a papia di esaki caba siman pasa tabata partido MEP su miembro di fraccion Xiomara Ruiz na television y prome cu esey, lider di e partido mes Evelyn Wever Croes na radio. E weekend aki, e puntonan a keda presenta riba medio social, unda cu e reaccion di esnan cu a mira esaki, tabata di sorpresaSinembargo, e cifranan menciona, no ta nada nobo y no ta bin como sorpresa si mira e rapportnan di tanto Raad van Advies y IMF cu a bisa practicamente e mesun cos algun tempo pasa caba. Pero awor cu e la bin di e secretariado di College Financieel Toezicht, esaki lo a haya mas peso.
NoticiaCla.com a compronde cu gobierno (mientras cu e tin e opcion pa no tuma e consehonan) no tin mucho posibilidad y caminda pa cana, sino di acepta tur e consehonan di CFT, pa por garantisa un mehoracion di e presupuesto di Aruba pa e proximo añanan. NoticiaCla.com a compronde tambe cu conforme e KB, y mas rapport, cu si gobierno no tuma tur e consehonan, gobernador na su turno, por inicia e mesun proceso cu tabatin pa 2014, pa esun di 2015. Fuera di no firma esun supletorio di 2014, e por bolbe cuminsa e proceso cu gobierno di Aruba a conoci na juli ultimo. Gobierno di Aruba a bisa caba cu nan no tin mester di tuma tur e consehonan, y cu nan lo tuma nan solamente si e no ta perhudica pais Aruba y gobierno.
Pa loke ta e rapport mes, e secretariado di CFT ta bisa cu mester tuma medidanan serio pa por sali for di e debacle financiero cu pais Aruba ta aden aworaki. Mester genera por lo menos un 209 miyon extra, di cual 170 miyon mester wordo paga na e fondo di pension como parti di e pakete di reforma. Loke tambe ta remarcable segun e rapport, ta cu ta papia di un deficit di 9.3% y no 4.9% cu gobierno ta papia di dje. Si gobierno no tuma medida basa riba e presupuesto coregi di 2015, e presupuesto, e deficit lo aumenta te na 84.9%. Riba e pakete di medida cu mester introduci, mester tuma mas medida. E medidanan aki mester keda presenta den e presupuesto supletorio 2014.
Segun secretariado di CFT, e maneho financiero no ta na ordo, y mester fortifica esaki riba un termino hopi cortico. E cifranan disponibel di finanzas publico no ta basa riba realidad y no por controla esaki completo. Esey ta nifica cu e cuentanan annual no por produci un declaracion di contabilidad y cu esey ta trece e risico cu hopi construccionnan financiero pafo di e presupuesto por tuma lugar. (Lesa e puntonan clave di e rapport aki). Foto CFT archivo, Dick Drayer.